ईरान र ईजरायलबीचको द्वन्द चर्किएमा नेपालले ब्यहोर्नुपर्ने चुनौतिहरु -

काठमाडौँ ।  गत मङ्गलबार इरानले इजरायलमाथि अहिलेसम्मकै ठूलो हवाई हमला गरेको थियो ।  उक्त हमलाले इजरायलमा ठूलो क्षती नभएतापनि इरान इजरायलको प्रमूख सहर र सुरक्षा संयन्त्रमा सजिलै हावी हुन सक्छ भन्ने प्रस्ट देखाउँछ ।

मंगलबारको हमलापछि इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले आफ्नो सुरक्षा मन्त्रिपरिषद्लाई इरानले इजरायलमाथि आक्रमण गरेर ठूलो गल्ती गरेको र त्यसको मूल्य चुकाउनुपर्ने बताएका छन् । यससँगै मध्य पुर्वमा हिंशा भड्किने खतरा बढ्दै गाएको छ।

Advertisement:

इरान र इजरायल युद्धमा गएमा अप्रत्यक्ष रूपमा भए पनि त्यसको असर नेपाल लगायत विश्वभर पर्न सक्छ । नेपालको अर्थतन्त्रमा पर्न सक्ने सम्भावित प्रभावहरू यस्ता छन्:

१ .  तेलको मूल्यमा वृद्धि : इरान एक प्रमुख तेल उत्पादक हो, र यस क्षेत्रको द्वन्द्वले तेल आपूर्तिमा बाधा पुर्‍याउन सक्छ, जसले गर्दा तेलको विश्वव्यापी मूल्य उच्च हुनेछ । नेपाल तेलको शुद्ध आयातकर्ता भएकोले मूल्यवृद्धिले ढुवानी र उत्पादन लागत बढ्न सक्छ, जसले मुद्रास्फीति र समग्र आर्थिक स्थिरतालाई असर गर्नेछ ।

२ .  पर्यटन क्षेत्रमा प्रभाव : कोरोनाले गर्दा सिथिल नेपालको पर्यटन क्षेत्र बल्ल तल्ल बिस्तारै पुरानो अवस्थामा पुग्ने प्रयत्न गर्दैछ। क्षेत्रीय अस्थिरताले विश्वव्यापी तनाव बढेमा नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा फेरी ठूलो असर पर्न सक्छ । पर्यटकहरूले यस क्षेत्रको भ्रमणलाई बेवास्ता गर्न सक्छन्, जसले पर्यटनमा निर्भर नेपालको अर्थतन्त्रलाई असर गर्नेछ।

२ .  रेमिट्यान्समा असर : धेरै नेपालीहरू मध्यपूर्वका देशहरुमा काम गर्छन् । द्वन्द्व भड्किएमा यी कामदारहरूको लागि कामको स्थिरता र सुरक्षालाई असर गर्न सक्छ।  यसले सम्भावित रूपमा रेमिट्यान्स घटाउन सक्छ, जुन नेपाल र नेपालीको आयको महत्त्वपूर्ण स्रोत हो।

३ .  विदेशी लगानीमा असर : बढ्दो भूराजनीतिक तनावले मध्यपूर्वमा मात्रै होइन विश्वव्यापी रूपमा विदेशी लगानीलाई रोक्न सक्छ । यदि लगानीकर्ताहरूले बढी जोखिम महसुस गरेमा, उनीहरूले नेपालमा लगानी गर्ने सम्भावना कम हुन सक्छ।  यसले देशको आर्थिक वृद्धिमा मन्दी ल्याउँनेछ।

४ .  विश्वव्यापी आर्थिक मन्दी : युद्धले व्यापक आर्थिक अस्थिरता निम्त्याउन सक्छ, जसले विश्वव्यापी बजारलाई असर गर्छ। यसले नेपालको व्यापार र आर्थिक वृद्धिलाई प्रभावित पार्न सक्छ।

समग्रमा, नेपालमा प्रत्यक्ष प्रभाव सिमित भएता पनि विश्व अर्थतन्त्रको अन्तरसम्बन्धको कारण त्यसका बाछिटाहरुले नेपाल अछुतो नरहने देखिन्छ ।